Drogie paliwo mocno uderzyło w rentowność Turkish Airlines

W okresie od kwietnia do czerwca Turkish Airlines osiągnęły 7,2 mld dolarów przychodów, co oznacza wzrost o 20,5 proc. względem analogicznego okresu ubiegłego roku. W pierwszym półroczu sprzedaż zwiększyła się o 20,8 proc., osiągając 13,1 mld dolarów. Największym źródłem wzrostu pozostają przewozy pasażerskie. Przychody z tego segmentu wzrosły z 4,94 do 5,7 mld dolarów (wzrost o 14,9 proc.), natomiast w pierwszym półroczu osiągnęły 10,4 mld dolarów (wzrost o 17,1 proc.).

Jeszcze lepiej wypadł segment towarowy. Przychody Turkish Cargo zwiększyły się aż o 58 proc., do 1,2 mld dolarów w drugim kwartale (do 601 tys. ton), natomiast w pierwszym półroczu wyniosły 2,2 mld dolarów, co oznacza wzrost o 44 proc. rok do roku. Ograniczona podaż na światowym rynku frachtowym, spowodowana napięciami geopolitycznymi, pozwoliła utrzymać wysokie stawki przewozowe i była jednym z głównych czynników wzrostu przychodów. Segment obsługuje 376 kierunków w 135 państwach przy wykorzystaniu 28 frachtowców oraz pojemności ładunkowej samolotów pasażerskich.

Lepsze wypełniania samolotów

Przewoźnik przewiózł w drugim kwartale 23,2 mln pasażerów wobec 23,3 mln rok wcześniej, jednak przy wyraźnie lepszym wykorzystaniu oferowania. Liczba dostępnych fotelokilometrów (ASK) wzrosła o 1,2 proc. do 68,7 mld, natomiast współczynnik wypełnienia samolotów poprawił się z 82,2 do 84 proc. W pierwszym półroczu przewoźnik obsłużył już 44,5 mln pasażerów, czyli o 5,5 proc. więcej niż przed rokiem, osiągając współczynnik wypełnienia na poziomie 83,7 proc.

Analiza struktury wzrostu przychodów pokazuje, że największy wkład miało zwiększenie wolumenu przewozów oraz poprawa przychodów jednostkowych. Dodatkowo pozytywnie działały korzystniejsze kursy walut. Łączny przychód na jednostkę oferowania (RASK) wzrósł o 16,5 proc., pasażerski yield zwiększył się o 11,1 proc., a pasażerski RASK osiągnął najwyższy poziom w historii spółki. Szczególnie silny wzrost jednostkowych przychodów odnotowano na kierunkach dalekowschodnich, afrykańskich oraz amerykańskich.

Wynik operacyjny pod presją kosztów

Pomimo rekordowych przychodów Turkish Airlines zakończyły drugi kwartał stratą z podstawowej działalności operacyjnej w wysokości 64 mln dolarów wobec 706 mln dolarów zysku rok wcześniej. EBITDAR (zysk przed odsetkami, podatkami, deprecjacją, amortyzacją i kosztami wynajmu) zmniejszył się z 1,536 mld do 906 mln dolarów (spadek o 41 proc.), natomiast marża EBITDAR spadła z 25,7 do 12,6 proc.

Zysk netto wyniósł 197 mln dolarów wobec 691 mln dolarów rok wcześniej, co oznacza spadek o 71,5 proc. Marża netto obniżyła się z 11,6 proc. do zaledwie 2,7 proc. Według zarządu głównym powodem pogorszenia wyników był bezprecedensowy wzrost kosztów paliwa. Analiza mostka wyniku operacyjnego pokazuje, że sam wpływ paliwa pogorszył wynik o około 1,3 mld dolarów. Pozytywny wpływ wzrostu przychodów i wolumenu przewozów nie był w stanie zrekompensować tej zmiany.

Koszty paliwa wzrosły z 1,4 do 2,7 mld dolarów, czyli aż o 92,9 proc. Oznacza to, że paliwo odpowiadało już za 37,5 proc. wszystkich kosztów operacyjnych grupy Turkish Airlines wobec 26,7 proc. rok wcześniej. Cena paliwa lotniczego zwiększyła się z 780 do 1 480 dolarów za tonę (wzrost o 89,8 proc.), podczas gdy jednostkowe zużycie paliwa na 100 dostępnych fotelokilometrów (ASK) nawet nieznacznie spadło.

To pokazuje, że pogorszenie rentowności było niemal wyłącznie skutkiem wzrostu cen surowca, a nie niższej efektywności operacyjnej. Tureckie linie lotnicze podkreślają, że dodatkowym czynnikiem były wysokie marże rafineryjne (crack spread), które przełożyły się na rekordowy koszt paliwa. Program zabezpieczeń obejmuje obecnie 48 proc. zapotrzebowania na paliwo w 2026 r., przy cenie równowagi około 73 dolarów za baryłkę Brent.

Nie tylko paliwo obciążyło wyniki. Koszty personelu wzrosły o 21,4 proc., utrzymania technicznego o 30,9 proc., obsługi naziemnej o 12,7 proc., a sprzedaży i marketingu o 12,9 proc. Łączne koszty operacyjne zwiększyły się aż o 37,3 proc., osiągając 7,379 mld dolarów. Jednostkowy koszt operacyjny (CASK) wzrósł o 35,7 proc., natomiast po wyłączeniu paliwa wzrost wyniósł 15,7 proc. Zarząd wskazuje, że negatywny wpływ na koszty miały również uziemienia silników Pratt & Whitney GTF oraz przesunięcia harmonogramów obsługi technicznej samolotów.

Lepsza rentowność AJet

Coraz większy wkład do wyników grupy wnosi również niskokosztowa spółka AJet. W drugim kwartale te linie lotnicze zwiększyły przychody do 685 mln dolarów, co oznacza wzrost o 12 proc. względem analogicznego okresu ubiegłego roku. Jednocześnie EBITDA wzrosła do 93 mln dolarów z 75 mln dolarów rok wcześniej, a marża owego wskaźnika poprawiła się z 12 do 14 proc.

AJet przewiózł 7,2 mln pasażerów, zwiększając ruch o siedem proc. rok do roku. Oferowanie wzrosło o pięć proc., a współczynnik wypełnienia samolotów poprawił się do 88 proc. Spółka rozwija przede wszystkim połączenia z Ankary oraz stambulskiego portu lotniczego Sabiha Gökçen, zwiększając udział w rynku przewozów niskokosztowych w Turcji.

Na koniec czerwca flota AJet liczyła 96 boeingów 737 i airbusów A320, a przewoźnik obsługiwał 103 kierunki, w tym 41 krajowych i 62 międzynarodowe. Zarząd Turkish Airlines wskazuje, że rozwój niskokosztowych linii lotniczych AJet pozostaje jednym z kluczowych elementów strategii grupy, umożliwiając skuteczniejszą konkurencję z europejskimi przewoźnikami budżetowymi oraz zwiększenie udziału w ruchu turystycznym do Turcji.

Turkish Technic zwiększa skalę działalności MRO

Istotnym filarem działalności grupy pozostaje również segment obsługi technicznej, realizowany przez Turkish Technic. Choć przychody tego obszaru w drugim kwartale spadły o 19 proc. rok do roku do 149 mln dolarów, spółka kontynuuje rozbudowę potencjału serwisowego, przygotowując się do dalszego wzrostu popytu na usługi MRO. W pierwszym półroczu przychody segmentu wyniosły 338 mln dolarów. Jednocześnie zarząd podkreśla, że niższe wpływy były przede wszystkim efektem zmian harmonogramów ciężkich przeglądów oraz struktury realizowanych kontraktów.

Turkish Technic pozostaje jednym z największych na świecie niezależnych dostawców usług utrzymania technicznego, napraw i remontów statków powietrznych (MRO). Spółka świadczy kompleksowe usługi obejmujące obsługę liniową i bazową, remonty silników, komponentów oraz podwozi, a także modernizacje kabin i przebudowy samolotów pasażerskich na frachtowe. Z zaplecza technicznego w Stambule korzystają nie tylko Turkish Airlines i AJet, lecz także dziesiątki zagranicznych przewoźników.

Rozbudowa siatki i floty trwa

Na koniec czerwca flota Turkish Airlines liczyła 552 samoloty, z czego 247 stanowiły maszyny nowej generacji. Średni wiek floty wynosi jedynie 9,6 roku. W pierwszym półroczu przewoźnik odebrał 41 nowych samolotów, w tym: 25 boeingów 737 MAX, jednego boeinga 787-9, siedem airbusów A321neo, sześć airbusów A320neo i dwa airbusy A350-900.

Jednocześnie siatka połączeń obejmuje już 305 międzynarodowych kierunków w 132 państwach, co nadal daje Turkish Airlines pozycję światowego lidera pod względem liczby obsługiwanych krajów. Spółka planuje uruchomienie kolejnych tras, m.in. do Atyrau, Aswan, Bergen, Katowic (umowa bilateralna wyklucza taką możliwość), Orlando i Windhuk.

Silna płynność mimo trudniejszego otoczenia

Pomimo słabszej rentowności Turkish Airlines utrzymują stabilną sytuację finansową. W pierwszym półroczu grupa wygenerowała 517 mln dolarów wolnych przepływów pieniężnych dla przedsiębiorstwa oraz blisko miliard dolarów przepływów dla akcjonariuszy.

Na koniec czerwca wartość gotówki i krótkoterminowych inwestycji finansowych przekraczała 6,3 mld dolarów. Ponad 60 proc. nakładów inwestycyjnych finansowanych jest zewnętrznie, a średni koszt finansowania leasingu pozostaje niski i wynosi 2,94 proc. przy średnim okresie spłaty wynoszącym 10-12 lat.

Choć drugi kwartał pokazał, jak silnie wyniki Turkish Airlines pozostają uzależnione od cen paliwa, przewoźnik nadal zwiększa udziały w światowym rynku, rozwija siatkę połączeń i flotę oraz utrzymuje bardzo mocną pozycję finansową. Jeżeli presja kosztowa osłabnie w kolejnych miesiącach, rekordowe przychody mogą ponownie przełożyć się na znacznie wyższą rentowność.